Batu, biderkatzeko: ezagutza eta eskala partekatuaren balioa / Iñigo Arrieta

Batu, biderkatzeko: ezagutza eta eskala partekatuaren balioa

Esther Arriagaren testigantzak erakutsi digu ATEGI erosketa plataforma bat baino askoz gehiago dela: aholkua eskatzeko ate bat, beste kooperatiba batzuk ezagutzeko sare bat eta behar partekatuak proiektu konkretu bihurtzeko espazioa.

Iñigo Arrietak, EIKAren ikuspegitik, kontakizun horri beste dimentsio bat gehitu dio. ATEGIk aukera ematen die erosketa talde txikiei beren kabuz nekez izango lituzketen ezagutza, nazioarteko presentzia eta baliabideak eskuratzeko.

Bere esperientzia interkooperazioaren logika oso modu argian laburbiltzen du: bakoitzak bere aldetik egiten duena batu, elkarrekin emaitza handiagoa lortzeko.

Erosketa-talde txiki bat, mundu osoko merkatuen aurrean

Iñigo Arrietak 2017tik egiten du lan EIKAko Erosketa Sailean. Bigarren edo hirugarren urtetik aurrera hasi zen ATEGIk antolatutako foro eta lan-esparruetan parte hartzen.

EIKAko erosketa egitura txikia zen: bi pertsonak milioika euroko erosketak kudeatzen zituzten mundu osoan. Egoera horretan, ezinezkoa zen merkatu, herrialde eta erosketa familia guztiak behar besteko sakontasunez ezagutzea.

“Ez ditugu merkatu guztiak ezagutzen, ezta erosketa familia guztiak ere. Horregatik, ATEGIren ekarpena oso lagungarria izan da.”

Hasierako helburua erraza bezain indartsua zen: hobeto erostea. Horretarako, kooperatiba ezberdinen bolumenak elkartu eta merkatuan negoziatzeko gaitasun handiagoa lortu behar zen.

Lehen esperientziak jantziak, norbera babesteko ekipamenduak, enbalajea eta garraioa bezalako familietan landu ziren. Kooperatiba guztiek produktu eta zerbitzu horiek erosten zituzten. Hortaz, galdera logikoa zen: denontzako aukera badago, zergatik ez aprobetxatu elkarrekin lan eginez?

Ezagutza espezializatua partekatzea

Bolumenak elkartzea garrantzitsua da, baina Iñigoren testigantzak erakusten du ATEGIren balioa ez dela prezioan amaitzen.

Erosketa talde txiki batek ezin du familia guztietan espezialista izan. ATEGIk, berriz, hainbat arlotako ezagutza profesionala biltzen du, eta kooperatiba bakoitzak behar duenean ezagutza hori eskura dezake.

Horrek aukera ematen dio EIKAri baliabide propio gehiago kontratatu gabe merkatu berriak aztertzeko, hornitzaileak identifikatzeko eta erabakiak informazio hobearekin hartzeko.

“ATEGI existituko ez balitz, ezagutza gutxiago izango genuke hainbat erosketa-familiatan, eta baliabide gehiago jarri beharko genituzke.”

Profesionaltasuna eta ezagutza eskala partekatuan jartzen dira. Horrela, kooperatiba bakoitzak bere egitura handitu beharrean, guztien artean eraikitako baliabide bat erabil dezake.

Nazioartekotzea ez da bidaiatzea bakarrik

Iñigok bereziki baloratzen du ATEGIk nazioarteko erosketetan egindako apustua.

Kostu lehiakorragoak dituzten herrialdeetan hornitzaileak bilatzea aukera interesgarria izan daiteke, baina kooperatiba bakoitzak ez dauka horretarako behar den egitura. Gainera, nazioartekotzea ez da erosle bat Txinara edo Indiara bidaltzea soilik.

Tokiko pertsonak behar dira: herrialdearen kultura, harremanak, negoziatzeko moduak eta hornitzaileen benetako errealitatea ezagutzen dituzten profesionalak.

“Ez da bakarrik erosle bat Txinara edo Indiara joatea. Bertako pertsona bat behar da, kultura ezagutzen duena eta harremanak eraikitzeko gai dena.”

ATEGIk Txinan eta Indian garatutako presentziari esker, EIKAk bere kabuz eraikitzeko zaila izango litzatekeen gaitasun hori baliatu ahal izan du. Bestela, kooperatiba bakoitzak baliabide propioak ezarri beharko lituzke herrialde berberetan, egiturak eta kostuak biderkatuz.

Etorkizunera begira, Iñigok eredu hori beste merkatu batzuetara zabaltzeko aukera ikusten du. Mexiko da adibide argietako bat: MONDRAGONek presentzia industrial handia duen herrialde batean, ATEGIk tokiko indar hori erosketagaitasun partekatu bihur dezake.

EIKAren eguneroko lanean integratutako eredua

ATEGI ez da noizean behin erabiltzen den kanpoko zerbitzu bat. EIKAko Erosketa sailaren eguneroko jardunean txertatuta dago.

Gaur egun hiru pertsonak osatzen dute saila, eta hirurek parte hartzen dute foro desberdinetan. Hilero bilerak, proiektuak, telefono bidezko harremanak eta lizitazio partekatuak izaten dituzte. Erabaki asko ATEGIrekin eta beste kooperatibekin batera lantzen dituzte.

“Oso barneratuta daukagu gure eguneroko lanean, eta sinesten dugu hau dela bidea.”

Iñigok MONDRAGONen ideia batekin lotzen du lankidetza modu hori: sumar para multiplicar. Bolumenak gehitzeak ez du soilik erosketa handiago bat sortzen; ezagutza, harreman eta negoziazio gaitasuna ere biderkatzen ditu.

“Zenbat eta gehiago batu, orduan eta hobeak izango gara.”

Gaztetasuna, gertutasuna eta profesionaltasuna

Iñigok gogoan du ATEGIko taldearekin lanean hasi zenean arreta eman ziola bertako pertsonen gaztetasunak. Talde gaztea ikusten zuen, energia eta lanerako gogo handikoa.

Denborarekin, hasierako inpresio horri beste balio bat gehitu dio: profesionaltasuna.

Familia bakoitzeko pertsonekin lan egiteak erakutsi dio ATEGIko taldea gertukoa dela, kooperatiben errealitatea ulertzen duela eta helburu bera partekatzen duela: hobeto lan egitea, baldintza lehiakorragoak lortzea eta kooperatiben etorkizuna sendotzea.

“Pertsonak gertukoak dira, kooperatibistak eta helburu beraren alde lan egiten dutenak: hobeto erosi eta lehiakorragoak izan.”

Merkatuan jarritako antenak

Erosketa talde txikiek beste zailtasun bat ere badute: merkatu, araudi eta legeria guztien bilakaera zaintzea.

Arauak etengabe aldatzen ari dira eta aldaketa horiek hornitzaileetan, produktuetan, dokumentazioan eta kostuetan eragina izan dezakete. Eguneroko lanak hartuta, kooperatibek ez dute beti garaiz antzematen munduan gertatzen ari den guztia.

Iñigok irudi argi batekin azaltzen du ATEGIren zeregina:

“ATEGIk antenak jarrita dauzka, eta antena horien bidez jasotzen duena guregana ekartzen du, adi egon eta beharrezko pausoak eman ditzagun.”

Merkatuari begiratzeko gaitasun partekatu horrek erabakiak aurreratzen laguntzen du. ATEGIk ezagutza bildu, interpretatu eta kooperatiben eskura jartzen du.

Era berean, foroek aukera ematen dute beste kooperatiben ereduak eta esperientziak ezagutzeko. Zenbat eta truke espazio gehiago egon, orduan eta aukera gehiago daude beste batzuk dagoeneko probatutako irtenbideetatik ikasteko.

Digitalizazioa eta erronka partekatu berriak

Etorkizunera begira, Iñigok hiru eremu handi identifikatzen ditu: digitalizazioa, energia eta jasangarritasuna.

Adimen artifizialak gero eta pisu handiagoa izango du erosketetan. Datuak aztertzeko, merkatuak monitorizatzeko, hornitzaileak alderatzeko eta prozesuak automatizatzeko aukera berriak eskainiko ditu.

Enpresa kudeaketako sistemetan ere lankidetzarako aukerak ikusten ditu. Kooperatibek ERP sistema desberdinak dituzte, eta horiek garestiak eta konplexuak dira. Sistema edo irizpide bateratuagoek informazioa partekatzea eta interkooperazioa erraztu dezakete.

Energiak eta jasangarritasunak ere eragin handia izango dute. Azken urteetan dagoeneko arlo estrategiko bihurtu dira, baina datozen urteetan are garrantzitsuagoak izango dira. EIKAk espero du ATEGIren ezagutza eta laguntza erronka horietan ere baliatzea.

Hamar aldiz handiagoa izateko anbizioa

Iñigoren testigantza ez da egindakoaren balorazioan gelditzen. Etorkizunerako helburu anbiziotsua ere proposatzen du: ATEGIk hamar urte barru gaur egun kudeatzen duen erosketa bolumena hamar aldiz handiagoa izatea.

Ez du ezinezkoa ikusten. Hori lortzeko baldintza bat dago: kooperatiba guztiek interkooperazioan benetan sinestea eta beren bolumenak, ezagutza eta beharrak partekatzeko prest egotea.

“Gustatuko litzaidake hamar urte barru ATEGIk gaur egun duen erosketa-bolumena hamar aldiz handiagoa izatea. Posible dela sinesten dut, baina horretarako kooperatiba guztiok sinetsi behar dugu.”

Esther Arriagak ATEGI MONDRAGONen indarra batzeko gunea dela azaldu zuen. Iñigo Arrietak ideia hori osatzen du: indarra batzeak ez du emaitza soilik gehitzen; gaitasuna biderkatzen du.

Horixe da, EIKAren esperientziatik, ATEGIren balioa: profesionaltasuna, ezagutza eta nazioarteko baliabideak partekatzea, kooperatiba bakoitzak egitura handiagoa eraiki behar izan gabe.

Eta, azken batean, guztiak lehiakorragoak izatea.

“Batu biderkatzeko. Niretzat, hori da ATEGIk eskaintzen diguna.”